Türkiye, 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı ile uluslararası işbirliği ve diplomasiyi güçlendiriyor. Hedef, küresel yapay zeka gündemine katkı ve teknolojik ittifaklar kurmak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye’nin 2026-2030 dönemi Yapay Zeka Eylem Planı çerçevesinde uluslararası işbirliği ve diplomasi faaliyetleri hız kazanıyor. Ülke, yapay zeka alanında küresel gündeme katkı sağlama ve teknolojik ittifaklar kurma yolunda önemli adımlar atmayı hedefliyor.
Türkiye, OECD Yapay Zeka İlkeleri ve Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı gibi platformlarda aktif rol alırken, Birleşmiş Milletler (BM) ve G20 gibi uluslararası forumlarda yapay zeka gündemine katkı sunmaya devam edecek. Ayrıca, ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi uluslararası standart belirleme ve etik yönetişim kuruluşlarındaki çalışmalara teknik destek sağlanacak.
Yapay zeka alanında ikili ve bölgesel teknoloji ittifakları oluşturulması, veri anlaşmalarının yapılması ve hesaplama kaynaklarının paylaşımına yönelik çerçeve anlaşmaların geliştirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda, hedef pazarlarda Türkiye’nin yapay zeka ürünleri ve sektörel temel modelleri için karşılıklı tanıma ve uygunluk işbirliği mekanizmaları kurulması amaçlanıyor.
Türkiye’nin 2027 sonuna kadar en az 5 ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçeve anlaşması imzalaması hedefleniyor. Ayrıca, en az 3 uluslararası kurumla mutabakat anlaşması yapılması ve en az 3 hedef pazarda yapay zeka ürün ve model ihracatına yönelik karşılıklı tanıma veya uygunluk işbirliğinin başlatılması öngörülüyor.
OECD, G20, BM, ISO/IEC, ITU ve UNESCO süreçlerinde Türkiye tarafından teknik görüşler sunulacak, ortak bildirilere katkı sağlanacak ve çalışma gruplarına katılım gerçekleştirilecek. Uluslararası işbirliklerinin başarısı, sadece imzalanan anlaşmalarla değil, aynı zamanda teknik çalışma grupları, ortak test protokolleri, karşılıklı tanıma mekanizmaları ve veri paylaşımı çerçeveleri gibi somut çıktılarla ölçülecek.
Veri ve hesaplama paylaşımında, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), uluslararası veri koruma yükümlülükleri, veri egemenliği, ulusal güvenlik ve fikri mülkiyet ilkeleri titizlikle gözetilecek.
Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve D8 gibi bölgesel ortaklarla kapasite geliştirme programları yürüterek güvenilir yapay zeka çözümlerinin yaygınlaşmasında köprü rolü üstlenmeyi amaçlıyor. Bölgesel işbirliklerinin, sınırlı sayıda ülke ve somut kullanım senaryolarıyla pilot uygulamalarla başlatılması planlanıyor.
İlk aşamada ortak dil teknolojileri, kamuda yapay zeka okuryazarlığı, tarım ve enerjide dar kapsamlı pilot uygulamalar hayata geçirilecek. TDT üyesi en az 2 ülkeyle pilot çalışma başlatılarak, Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan ortak bir ‘Türk Dilleri Büyük Dil Modeli’ geliştirilecek. Modelin 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınması hedefleniyor.
D8 ülkeleriyle tarım, enerji, ticaret ve sanayi alanlarında ortak pilot projeler yürütülecek. İİT kapsamında ise güvenilir ve etik yapay zeka yönetişimi, kamu hizmetlerinde yapay zeka kapasitesi ve dijital okuryazarlık programları geliştirilecek.
Benzer iklim, dil ailesi veya sektörel yapıya sahip ülkelerle tarım, enerji ve sağlık alanlarında veri katalogları, ortak veri erişim mekanizmaları ve model adaptasyon programları oluşturulacak.
Bölgesel ortaklarla veri merkezi yatırımları, paylaşımlı hesaplama kapasitesi ve veri yönetişimi modelleri üzerinde çalışmalar yapılacak. TDT üyeleri, Körfez ülkeleri ve yakın coğrafyada enerji ve bağlantı avantajı bulunan ülkeler öncelikli ortaklar olarak belirlenecek. 2027 sonuna kadar en az 3 bölgesel ortakla kapasite geliştirme programı başlatılması hedefleniyor.
İstanbul, Türkiye’nin uluslararası yapay zeka vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılacak. Küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları, demo günleri ve ortak geliştirme programları İstanbul merkezli olarak yürütülecek. Terminal İstanbul gibi platformlar, bu çalışmaların buluşma zemini olarak kullanılacak.
