Türkiye, 2027 yılından itibaren uzay ve havacılık projeleri için 92 milyar lirayı aşan bir bütçe ayırarak küresel rekabetteki yerini güçlendirmeyi hedefliyor.
Türkiye, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bütçe Gerekçesi ile uzay ve havacılık faaliyetlerine önemli bir kaynak ayırdı. Gelecek üç yıl için toplam 92 milyar 138 milyon 432 bin lira ödenek planlandı. Bu bütçe, ülkenin küresel rekabetteki konumunu güçlendirmeyi ve teknoloji üretme kabiliyetini artırmayı hedefliyor.
Bu yılki 8 milyar 729 milyon 2 bin liralık program ödeneği, 2027’de yüzde 181,7 artışla 24 milyar 587 milyon 454 bin liraya çıkacak. Bu artışla gelecek yılın ödeneği, mevcut bütçenin yaklaşık üç katına ulaşmış olacak. Kaynak, 2028’de 30,5 milyar lirayı, 2029’da ise 36,9 milyar lirayı bulması öngörülüyor.
Bütçe gerekçesine göre, hava yolu taşımacılığı tesislerinin inşası ve işletmesi için 2027’de 18 milyar 713 milyon 651 bin lira ayrıldı. Bu tutar, 2028’de 23,8 milyar liraya, 2029’da ise 29,5 milyar liraya ulaşacak. Havalimanı toplam yolcu sayısının ise 2027’de 272 milyona, 2028’de 282 milyona ve 2029’da 291 milyona çıkması bekleniyor.
Uzay alanında Milli Uzay Programı kapsamında teknoloji üretme kabiliyetinin artırılması hedefleniyor. Kritik ve yüksek katma değerli uzay teknolojilerinin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi planlanıyor. Yerli üretim kapasitesini güçlendirecek AR-GE faaliyetleri ile araştırma, test ve doğrulama altyapıları da desteklenecek.
Türkiye, son yıllarda yer gözlem ve haberleşme uydularından insanlı bilim misyonlarına uzanan çeşitli projeleri hayata geçirdi. İMECE ile metre altı çözünürlüklü yer gözlem kabiliyeti kazanan ülke, ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A’yı da hizmete aldı. Yeni nesil haberleşme uydusu Türksat 7A’ya yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında Alper Gezeravcı, 2024’te Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 13 bilimsel deney gerçekleştirdi. Aynı yıl Tuva Cihangir Atasever de yörünge altı araştırma uçuşunda 7 deneyi tamamladı. Türkiye, 2026’da Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ne (IAC 2026) ev sahipliği yaparak uzay camiasını bir araya getirdi.
Ay Araştırma Programı kapsamında ilk derin uzay görevi için hazırlıklar sürüyor. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyonu tamamlandı. Yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip araç için sistem seviyesi çevresel testleri yürütülüyor.
2027’de fırlatılması hedeflenen araçla Ay yörüngesinden görüntü ve bilimsel veri toplanması planlanıyor. Görev, yerli hibrit itki sisteminin derin uzayda çalıştırılmasını ve geliştirilen teknolojilerin uzay koşullarında denenmesini de amaçlıyor. Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda Somali’de bir uzay limanı yapılmasına yönelik proje çalışmaları da devam ediyor.
